Uit de Barcelonese getto wordt het verhaal van Uxbal gelicht – een non-valeur die op onorthodoxe wijze probeert iets van niets te maken en zijn leven getekend door malheur nog enige kleur te geven.
De aarde draait door en Uxbal staat stil. Hij probeert wanhopig eindjes aan elkaar te knopen in een wereld die het eindstation behelst: een immorele hel waar leven en dood beiden even waardeloos zijn. Het is voornamelijk een kwestie van zo ongeschonden mogelijk het eind bereiken. Uxbal raakt in een vrije val terecht en alles en iedereen waar hij zich mee bemoeit wordt meegesleurd in zijn teloorgang. In een laatste poging tot rehabilitatie van zijn geest besluit hij vanuit de lelijkheid en wanhoop van zijn bestaan zich op te werpen tot misplaatst messias. Zijn tekortkomingen verhullen. Zijn fouten goedmaken.
Biutiful is een film die geheel in de stijl van Alejandro González Iñárritu’s eerder werk (21 Grams, Babel) gemaakt is. Als meester van het uitbeelden van ultieme narigheid en ellende slaagt Iñárritu ook met Biutiful in het neerzetten van een realistische omgeving. De getto van Barcelona is een vrij onbekende, maar direct herkenbare en geloofwaardige setting voor een verhaal dat voor een groot deel gaat over mensen die niet op hun plaats zijn – ontheemd. Malafide Aziaten, Afrikanen met een illegaal handeltje: allen slachtoffer van verkeerde keuzes, een verkeerd milieu, verkeerde vrienden. Dit is ook het lot waar Uxbal aan onderhevig is. Met twee kinderen en een manisch-depressieve vrouw die knort wanneer ze lacht of huilt is het ontsnappen uit de wereld die brood op de plank verschaft echter zo goed als onmogelijk.
Biutiful is prachtig gefilmd, zo nu en dan ontzettend dicht op de huid van de acteurs, afgewisseld met berustende overzichtsshots – in stijl van de betere stadsdocumentaires. Ook schrikt Iñárritu niet terug voor wat geëxperimenteer met zowel beeld als geluid; een effectief middel om het de kijker alles behalve gemakkelijk te maken.
Hoofdrolspeler Javier Bardem betoont zich een ware duizendpoot: was hij zo’n twee jaar geleden nog te zien als zwoele verleider in Vicky Christina Barcelona, in Biutiful bekleedt hij geen schim van die rol. Ongewassen, ongekamd; een man van de straat, een overlever. Aardig detail is dat Vicky Christina Barcelona ons de tegenovergestelde kant van Barcelona liet zien: onbezonnen, zonnig, spannend, erotisch. In Biutiful zegt één van Uxbals werknemers als antwoord op de vraag of hij paraplu’s wil gaan verkopen dat het nooit regent in Barcelona. Enkele scenes later barst het onweer los. Het is typerend voor een film waar niet alleen de hoofdrolspelers, maar ook de kijker vroeg of laat alle hoop wil laten varen.
Het leven kan verkeren, zo ook dat van een acteur. En toch blijven er spaarzame momenten van hoop bestaan. Meestal uit onverwachte hoek, maar daarom niet minder belangrijk. Het is één van de weinige manieren die het mogelijk maken moed te houden, ook als kijker. Met dik tweeënhalf uur op de teller is Biutiful een tergende rit door de schaduwen van een mediterrane wereldstad. Een film die prachtig is van lelijkheid, aangestipt met spiritualiteit en een acteur die een Oscarwaardige rol neer weet te zetten. Dit mag gerust een voorspelling heten.
Bekijk de trailer
