Films die handelen over films of over kunst in het algemeen. Films die meer trachten te doen dan enkel het vertellen van een verhaaltje. Films die… U begrijpt het wel. Dik gezaaid zijn ze niet en het valt dan ook toe te juichen, in tijden van sequels en remakes, dat er nog regisseurs zijn die gaan voor een originele aanpak. Abbas Kiarostami gaat in zijn nieuwste op zoek naar de (on)zin van kunst en reflecteert dit uiteindelijk op de film zelf. Veel pretentie en durf is vaak een gevaarlijke combinatie maar Copie Conforme heeft hier allesbehalve last van.
In zijn eerste film buiten Iran kiest Kiarostami voor een Toscaans landschap waarin hij Julliete Binoche en William Schimell laat ronddwalen op zoek naar zichzelf én elkaar. Ze ontmoeten elkaar toevallig na een lezing over James’ nieuwe boek dat handelt over de originaliteit van kunst. De galerijhoudster is natuurlijk geïnteresseerd en ze besluiten een klein tripje te ondernemen naar het nabijgelegen San Gimignano. Er volgt een lange en hypnotiserende autorit waarin de filosofische dialogen worden afgewisseld met pijnlijke stiltes. Een keer aangekomen neemt de film een andere wending. Wat is feit? Wat is fictie? Of mag de kijker er zelf over beslissen?
Deze ambigue context en de aan de kijker toevertrouwde autonomie over de filmwerkelijkheid zorgen op zich al voor een interessante film. Maar dat is niet alles. De bloedmooie cinematografie, de vloeiende camerabewegingen en de uitgekiende mise-en-scène dragen allen bij aan de kijkervaring. De vaak oncomfortabele stiltes en spaarse omgevingsgeluiden vullen de dialogen aan en zijn zeker functioneel binnen het filmkader. Muziek wordt amper gebruikt en dat is zeker opvallend. Vaak worden drama’s namelijk verrijkt met muziek om emoties op te roepen maar dat is bij deze niet het geval. Het zijn de beeldtaal en de perfecte acteerprestaties van de protagonisten die het drama op de kijker overdragen. Bovendien roept de meertaligheid een universele dimensie op die de film een haast transcendentaal karakter verschaft.
Begrijp met niet verkeerd. Copie Conforme kreeg zeker niet enkel positieve recensies en de vele, droge dialogen in het begin zullen enkelen doen afhaken. Enige interesse in de filosofische vraagstukken van de film zal misschien wel nodig zijn om de film echt naar waarde te schatten. Maar zelfs zonder dit, is het nog steeds een prachtfilm. Onder de intellectuele oppervlakte huist er namelijk een vat vol onderdrukte emoties en het is aan de kijker zelf op deze bloot te leggen. Een logische vergelijking kan gemaakt worden met het werk van Alain Resnais of de relatiedrama’s van Eric Rohmer. Met name door het samen ronddwalen van het koppel en de filosofische pretenties doet dit denken aan bijvoorbeeld Hiroshima, mon Amour of La Femme de L’Aviateur. Niets dan lof dus voor deze rasechte arthouse film van Iraanse makelij. Het is alleen aan de kijker zelf om daar achter te komen. Lukt dat niet, blijkt het waarschijnlijk een saaie film te zijn. Voor de doorbijters wacht één van de beste films van de laatste, pakweg, 30 jaar.
Bekijk de trailer
