Sherlock Holmes is een nieuw verhaal in de reeks bestaande avonturen van het eigenzinnige personage Sherlock Holmes. Het is 1890 en Lord Blackwood is Holmes meest urgente zaak. De film opent met een opzwepende rit door de straten van Londen waar de muziek (ietwat Iers) en de eerste scène ons meteen iets leert over de strekking van de film: vuige types, zwarte magie en vette actie.
In medias res vinden we Sherlock Holmes (Robert Downey Jr.) en Dr. Watson (Jude Law) verstopt achter een pilaar, getuigen van een geheim satanisch ritueel. Een onschuldig tere maagd wordt door Lord Blackwood (Mark Strong) geofferd, maar op het nippertje verijdelen de mannen de moord en arresteren ze Blackwood. Het is echter het begin van een veel complexer verhaal. Uiteraard en helaas te verwachten van Hollywood, heeft Blackwood een megalomaan plan voorbereid om de macht over te nemen in Groot-Brittannië (lees: de wereld) op meest duistere wijze.
Regisseur Guy Ritchie heeft de vrijheid genomen de cinematografische elementen van de originele teksten uit te lichten. Dit zal de Sherlock Holmes-kenner misschien niet waarderen. In dat geval is het beter deze film niet te kijken, maar huur de Engelse TV serie uit 1984 of (her)lees een van Sir Arthur Conan Doyle’s verhalen. Wat u zult missen is een toch wel fabelachtig goede interpretatie van Robert Downey Jr. die een Sherlock Holmes neerzet die absoluut eer doet aan de typische karaktertrekken van de ‘gentleman consulting detective’: het beoefenen van het pistool binnenshuis, muziek luisteren op de meest onmogelijke uren van de nacht, eigenwijs, bot maar een goedgemanierde spitsvondige man van zijn tijd. Verexcuseer het sexy ontblootte bovenlijf in de boks-scènes (Holmes hield van gokken en knokken) en de spiritualistische sensatie zucht die de ruggengraat van het verhaal vormt (geheime sektes incluis).
De decors en figuranten ogen zeer authentiek. In combinatie met de oud-vertrouwde personages als Mrs. Hudson (de huishoudster van Holmes) en Lestrade de politiechef (Eddie Marsan), is duidelijk te zien dat Ritchie en scenarioschrijver Michael Robert Johnson de wereld van Holmes zo oprecht mogelijk hebben willen reconstrueren. Zelfs de ‘bromance’ tussen Watson en Holmes is onderwerp van deze film. De plannen van Watson om te verhuizen uit Holmes appartement vanwege zijn verloving met Mary Morstan (Kelly Reilly) maakt Holmes hopeloos jaloers. De vlugge scherpe dialogen tussen de twee vrienden zijn overtuigend en komisch, en hoewel je wellicht graag met wat kritiek je zou willen bewapenen op deze Hollywood-eske interpretatie…je gaat toch van ze houden.
De ellende van boekverfilmingen is dat er altijd wel iets verloren gaat dat in het ‘origineel’ juist zo bijzonder tot de verbeelding spreekt. Maar het feit dat Guy Ritchie Sherlock Holmes heeft vermaakt tot een Victoriaanse actiefilm, is eigenlijk niet heel verwonderlijk. In de oorspronkelijke teksten van Sir Arthur Conan Doyle zijn de avonturen van Holmes opgeschreven vanuit het oogpunt van het personage van Dr. Watson. En een literaire analyse bewijst, dat Watson wel van wat actie en sensatie houdt. Dus eigenlijk is het allemaal de schuld van Doyle zelf dat Ritchie dacht te lezen dat Sherlock Holmes ook wel een actie/avonturen film kan zijn. Contemporaine artistieke vrijheid, zullen we maar zeggen.
Echter, er valt ook iets te klagen. Het is onmogelijk een bepaalde tendens te negeren. De hang naar mysterie die Hollywood in de laatste vijf jaar heeft hervonden in The Prestige (2006) en The Illusionist (2006), twee films die eenzelfde tijdsgeest illustreren van wetenschap en magie, maakt het dat Sherlock Holmes niet los te zien is van een gretige populaire historische uitbuiting. Voor de pessimist is er zelfs die hopeloze film-hit The Da Vinci Code (2006) in te herkennen: films die op ‘formulistische’ wijze de logica zoeken achter eeuwenoude mysteries. Gelukkig blijft Sherlock Holmes aan de nuchtere kant van de extremen wanneer het gaat om het probleem dat Holmes door middel van heldere deductie zal ontrafelen.
Bekijk de trailer
