In de tweede helft van de vorige eeuw nam in Italië de populariteit van de ‘episodenfilm’ toe. Films als Il Decameron en I Racconti di Canterbury werden door één regisseur gedraaid (beide door Pasolini overigens), terwijl bij films als Le Streghe en Capriccio all’Italiana elk deel aan een andere regisseur werd toevertrouwd. Boccaccio ’70 is één van de bekendere episodenfilms uit de jaren ’60 en bovendien het resultaat van een samenwerking tussen vier grote regisseursnamen: Mario Monicelli, Federico Fellini, Luchino Visconti en Vittorio De Sica. Boccaccio refereert aan het werk van de middeleeuwse schrijver met dezelfde naam en ’70 aan het geschatte jaartal waarin de heren regisseurs hun film door de Italiaanse censuur zagen komen.
In Renzo e Luciane vertelt Monicelli het verhaal van de twee jonge geliefden uit de titel. De typiste Luciana (Marisa Solinas) trouwt in het geheim met de loopjongen Renzo (Germano Gilioli) om zo onder de verplichte ontslagregeling voor getrouwde vrouwen uit te komen. Als het echtpaar daarna onderduikt bij Luciana’s ouders en daarmee een serie van ongemakkelijke toneelstukjes en leugens start, stevent deze mooie tragikomedie onbeschaamd op een onvermijdelijke onthulling af.
Na het succes van haar optreden in La Dolce Vita koos Fellini wederom voor de Zweedse actrice Anita Ekberg als belangrijkste element in zijn bijdrage Le tentazioni del dottor Antonio. Ekberg speelt hierin de bijzondere rol van reusachtige dame op een nog groter billboard die een plaatselijke zedenprediker (Peppino De Filippo) tot waanzin weet te drijven met haar zwoele blik en pose.
Ook het deel van Luchino Visconti bevat een ‘muze’, te weten: Romy Schneider. Zij twist in Il lavoro na een callgirlschandaal met haar ontrouwe aristocratische echtgenoot (Tomas Milian) over hun relatie en haar eigen verdiensten. Na een wat irritante introductie trekt Visconti het geheel succesvol recht met het prachtige acteerwerk van de hoofdpersonages.
Tot slot mocht Vittorio De Sica de klap op de vuurpijl vervaardigen. Misschien viel daarom zijn keuze op de wat lichtere en humoristische toon die in La riffa te ontdekken is. De sensuele Zoe (een uitmuntende Sophia Loren) werkt op de kermis bij een schiettent maar is in het geheim de hoofdprijs van een illegale loterij met een wel heel verrassende winnaar.
De aanwezigheid van de verschillende verhalen met een nadrukkelijke eigen stijl zorgt voor een kleurrijk en gevarieerd totaalbeeld zonder daarbij de gemeenschappelijke focus op liefde en erotiek uit het oog te verliezen. Er bestaat echter ook het risico dat het verschil in acteerwerk, tempo en verhaallijn de harmonie van Boccaccio ’70 in gevaar zou brengen. Immers, waar Monicelli en Visconti respectievelijk vrij down-to-earth en zwaar zijn, lijken Fellini en De Sica hun eigen sprookje te fabriceren. Het is voornamelijk te danken aan de gedeelde voorkeur van de regisseurs voor bizarre sferen en situaties waardoor zij Boccaccio ’70 met schijnbare eenvoud aaneen rijgen en een bont kunstwerk afleverden zoals alleen de grootmeesters uit de Italiaanse filmgeschiedenis dat konden.
