Er is één taal die wij allemaal spreken, de taal van muziek. Het klinkt als een clichématig romantisch gedicht, maar schrijver en regisseur Tom McCarthy bewijst dat het ook prima kan dienen als basis voor een maatschappijkritisch drama. Eentje met een boodschap à la Michael Moore, maar dan subtieler en mooier verpakt.
Walter Vale is een saaie, norse, ongeïnteresseerde economie professor die niet om zijn werk of de mensen in zijn omgeving lijkt te geven. Als hij door zijn leidinggevende nagenoeg gedwongen wordt om een conferentie in New York bij te wonen, bezoekt hij sinds maanden zijn appartement aldaar weer eens. Daar blijken al een paar maanden twee illegale immigranten te wonen, Tarek uit Syrië en zijn vriendin Zainab uit Senegal. Hoewel hij ze in eerste instantie de deur wijst, biedt hij ze toch tijdelijk onderdak aan. Het is het begin van een vriendschap tussen hem en Tarek die zijn oorsprong vindt in hun gemeenschappelijke passie voor muziek. Zo leert Tarek Walter de djembee bespelen en mede hierdoor bloeit Walter helemaal op. Tot het onvermijdelijke noodlot toeslaat en Tarek wordt opgepakt.
McCartney kennen we van het fantastische The Station Agent maar daarnaast is hij, iets minder verdienstelijke, ook acteur. Met The Visitor legt hij op pijnlijke wijze het schaamteloze falen van het Amerikaanse integratiebeleid bloot. Juist door het nooit expliciet te noemen, komt de boodschap zo sterk over. Aan de hand van een mooi, bijna romantisch verhaal laat hij zien hoe Amerika ook is. We wisten het al, het is niet fraai. Hiernaast vormen ook de beelden mooie contrasten. De Amerikaanse vlag en de New York skyline enerzijds en de armoedige gevangenis en ongeïnteresseerde cipiers anderzijds.
Richard Jenkins (Six Feet Under) is het hart van de film. Met steeds hele kleine stapjes laat hij Walter prachtig opbloeien door de muziek en zijn nieuwe vrienden. Hiam Ababass zagen we in onder andere Lemon Tree al schitteren, ook als Tareks moeder Mouna is ze ronduit overweldigend. Juist doordat ze haar zo naturel neerzet. Niets lijkt gespeeld, uitvergroot of bedacht.
De ontknoping is wat voorspelbaar, maar tevens onvermijdelijk. Het is een waardig einde van een prachtige film die met uiterst subtiele middelen ferme kritiek levert op het immigratiebeleid van Amerika.
