Sinds 2007 brengt distributeur Living Colour onder het label The Silent Cinema Collection regelmatig een klassieker uit. Afkomstig uit de tijd dat cinema nog puur om beeld draaide, de stille cinema inderdaad. Na de release van klassiekers als Metropolis (1927) en Nanook of the North (1922), volgt nu één van de bekendste en invloedrijkste werken van de Duitse expressionistische cinema: Das Cabinet des Dr. Caligari (1920). Zo veel mensen die ervan gehoord hebben, zo weinig die hem daadwerkelijk zagen.
Er zijn tientallen verhalen over het hoe en waarom van de film. Dat Fritz Lang oorspronkelijk benaderd zou zijn om hem te regisseren bijvoorbeeld. Of dat het originele script van Hans Janowitz en Carl Mayer geen raamvertelling bevatte. Bij een raamvertelling maken het begin en vaak ook het einde van een film deel uit van een overkoepelend verhaal van waaruit naar het eigenlijke verhaal van de film wordt verwezen. Zoals de terugblik van de oude vrouw in Titanic bijvoorbeeld. Een ander bekend punt van Das Cabinet is de expressionistische stijl en de beweegredenen daarvan. Sommige theoretici beweren dat het de wereld van de gestoorde professor moet verbeelden, anderen ontkennen dat juist ten stelligste.
Wat we wel zeker weten is dat de versie op de dvd in ieder geval wel de raamvertelling bevat. En dat Robert Wiene de film uiteindelijk regisseerde. Het verhaal speelt zich af rond 1830 in Holstenwall waar Dr. Caligari (Werner Krauss) op een kermis staat met als zijn attractie Cesare (Conrad Veidt), een somnambule (slaapwandelaar). Deze voorspelt Alan, die samen met zijn vriend Francis (Friedrich Fehér) de attractie bezoekt, dat hij tot de volgende ochtend zal leven. Als dat daadwerkelijk uitkomt verdenkt Francis Dr. Caligari van de daad en start een onderzoek. Francis confronteert Dr. Caligari met zijn ideeën waarop deze vlucht. De achtervolging eindigt in een gekkenhuis, waar Dr. Caligari de directeur van blijkt te zijn.
Het feit dat er later een raamvertelling aan toe is gevoegd, zou te maken hebben met de producenten die niet zo’n duister einde wilden als het hoofdverhaal heeft. De grote bekendheid van deze film heeft naast het ingenieuze gebruik van kleur, wat uiteraard in de nabewerking is gedaan aangezien er destijds alleen in zwart/wit gefilmd kon worden, vooral te maken met de expressionistische elementen. De opvallende, hoekige decors, de uitgesproken manier van acteren en het gebruik van make-up zijn één van de opvallendste, expressionistische elementen van de film. Het feit dat het grootste deel van de film een flashback is, was destijds ook zeer vernieuwend. Men zegt dat deze film de eerste echte horrorthriller was. Iets wat natuurlijk ook een historische doorbraak was.
Das Cabinet des Dr. Caligari is zo’n film die bijgedragen heeft aan hoe de films er vandaag de dag uitzien. Alleen al daarom is hij het zien meer dan waard. Daarnaast is de film ondanks zijn gedateerdheid nog steeds onderhoudend en inspirerend. Een ware klassieker.
De dvd bevat helaas geen extra’s of achtergrondinformatie. Het beeld is van degelijke kwaliteit. Al is dit gezien de oudheid van de film lastig te beoordelen. Het geluid is ronduit prima en draagt bovendien in grote mate bij aan het feit dat de film ook nu nog boeiend en onderhoudend is.
Pim
Wel van gehoord, maar op kleine stukjes na nog nooit gezien. Zonde eigenlijk. Snel maar eens gaan kijken deze klassieker.
op 17 juli 2009, 22:17