Na zo’n twintig jaar gesteggel over regisseurs, distributie en rolbezetting is het eindelijk zover: de comicverfilming van Watchmen is klaar voor projectie. Watchwie? Als strip is Watchmen nooit echt aangeslagen bij het grote publiek, maar wellicht dat de biosversie daar verandering in gaat brengen. En dan rest nog de vraag die al jaren bij trouwe fans op de lippen ligt: doet de film de o zo gecompliceerde stijl van de comic wel eer aan?
Een recensie schrijven over een voor onmogelijk gehouden filmproject is ook zo gemakkelijk nog niet. Waar te beginnen? Dat Watchmen als enige comic ooit literatuurprijzen ontving? Dat zelfs regisseurs als Terry Gilliam en Darren Aronofsky hier hun vingers niet aan wilden branden? Dat de schrijver van de strip zich compleet heeft teruggetrokken van dit project?
Eerst maar de plot uiteenzetten. Watchmen speelt zich af in 1985. De tijd is in een andere broekspijp geschoven dan de onze, want Nixon is herkozen tot president en Amerika won de Vietnamoorlog. Gemaskerde helden hielden tot zo’n tien jaar ervoor de straten van New York schoon, nu zijn ze verboden. De meeste van hen hebben moeite om zich staande te houden in het dagelijks leven. Een nucleaire oorlog tussen de VS en de USSR staat op het punt om uit te breken en bovendien wordt één van de helden van weleer vermoord om onbekende redenen.
De comic omvat een gecompliceerd verhaal, een verhaal binnen dat verhaal, psychologisch uitgediepte personages, achtergrondinformatie over die personages, achtergrondinformatie over de totstandkoming van de gemaskerde superhelden en meer onderliggende thema’s dan er op één hand te tellen zijn. Maak daar maar eens een film van die minder dan vijf uur duurt. Knipwerk was vereist en zo geschiedde. Regisseur Zack Snyder wist alles onder de drie uur te houden, maar daarvoor moest er een hoop origineel materiaal sneuvelen.
Zack Snyder, de regisseur die ook 300 verfilmde. Fans van Watchmen hielden hun hart vast. Stel je voor, allemaal computeranimatie en overdreven actiescènes in dit geraffineerde verhaal, nota bene een verhaal dat helemaal niet om de actie draait! En New York moet vuil zijn; een vieze stad vol misdaad. Maakt die Snyder alles niet veel te gelikt?
Watchmen is inderdaad een uiterst gelikte blockbuster, maar wel eentje die zeer trouw is aan de comic. Snyder toont zich een meester van de cinematografie, maar ook van het verhaal. Hoewel een hoop plotelementen moesten sneuvelen, hebben verrassend veel details het grote scherm toch gehaald. De film zit vooralsnog vol met achtergrondinformatie, geschiedenis en grappige referenties naar elementen die uiteindelijk weggesnoeid werden wegens tijdgebrek. Middels gestileerde camera-effecten en knappe computeranimaties komt de duistere zijde van New York tot leven, naar wat welhaast een extra personage wordt.
Dat kunnen de fans vast in hun zak steken. Maar niet alles is even goed. In een grenzeloos enthousiasme legt Snyder teveel van zichzelf in dit project. Wie 300 zag heeft wel een idee wat hiermee bedoeld wordt: actie in slow motion waarbij je zelf de woesh… woesh… geluiden kunt bedenken en ook het grafisch vertoon van geweld is nogal expliciet. Bloed en ledematen worden vaak van lichamen gescheiden en dat is stiekem best leuk, maar of deze overdaad nu echt bij de strip past is ten tweede.
Vervolgens is de muziekkeuze bij tijd en wijle tenenkrommend. Het verhaal speelt zich af in 1985, prima om daar oude popnummers bij te zoeken. Maar niemand wil toch 99 Luftballons horen in een film met een deprimerende ondertoon? Verder is een aantal culturele referenties aan nummers die ook in de comic genoemd worden totaal misplaatst. Die Walküre van Richard Wagner (denk aan de helikopterscène in Apocalypse Now) is bijvoorbeeld met zo’n overduidelijke knipoog onder een flashback gezet, dat Snyder welhaast gedacht moet hebben dat zijn publiek vooral uit dommerdjes zou gaan bestaan.
Een paar puntjes van kritiek dus op deze verder erg knappe blockbuster. Ik denk dat zowel het grote publiek alsmede de die hard fans in hun nopjes zullen zijn. Zeker als bedacht wordt dat een hoop randzaken uit de comic alsnog een plaatsje zullen krijgen naast de film zelf. Zo wordt het verhaal binnen het verhaal, The Tales of the Black Frighter, apart uitgebracht als een animatiefilm en is er een korte nepdocumentaire in de maak over de oorsprong van de Amerikaanse superheld zoals die in Watchmen werd geïntroduceerd. En er staat bovendien nog een director’s cut op stapel. Genoeg voer voor de fan om bij voorbaat van te watertanden.
Bekijk de trailer
