Twee broers zitten in zware geldnood en besluiten uit pure wanhoop de juwelierszaak van hun eigen ouders te beroven. Schoten zullen er niet gelost worden, de verzekering vergoedt de schade toch wel en de beide broers houden er voldoende geld aan over om hun financiële situatie weer op orde te brengen. Iedereen blij zou je denken, maar dat blijkt in Before the Devil Knows You’re Dead toch flink tegen te vallen.

Er zijn van die regisseurs die al jarenlang meelopen en ondanks al hun successen toch maar blijven doorgaan met het regisseren van films. Sidney Lumet is zo’n man. Al in de jaren vijftig van de vorige eeuw brak hij door met zijn meesterwerk 12 Angry Men. Het niveau van die film evenaarde hij in de jaren erna niet meer, maar met Network, Serpico en vooral Dog Day Afternoon benaderde hij het een heel eind.
Wat meteen opvalt aan zijn nieuwste film is dat Lumet zijn projecten nog precies hetzelfde maakt als in zijn beginjaren. Before the Devil Knows You’re Dead is namelijk weer een film geworden die het moet hebben van het acteerwerk. De cast is zoals in bijna alle Lumet films samengesteld uit (zoals hij ze zelf graag noemt) theaterdieren. De hoofdrolspelers zijn Ethan Hawke en de ongekroonde koning van de bijrol: Philip Seymour Hoffman. Gelukkig is die titel de laatste jaren steeds minder op hem van toepassing, want na zijn Oscarwinnende rol in Capote lijken de ogen van de filmmakers eindelijk geopend.
Ook in Before the Devil Knows You’re Dead is het Hoffman die de grootste acteerprestatie levert, ditmaal als de dominante broer. Maar ook Hawke als zijn volgzame broer en Albert Finney als de op wraak zinnende vader zijn perfect gecast. Opgestuwd door het script ontspoort hun leven steeds verder en het drietal, maar eigenlijk de hele cast zorgt ervoor dat je hier volledig in meegaat.

Wat minder overtuigt is de plot. Of althans de manier waarop het uitgewerkt wordt. Lumet heeft er namelijk voor gekozen om te werken met flashbacks om het verhaal zo vanuit verschillende standpunten te kunnen vertellen. Wat in het begin nog aardig werkt, begint naarmate de film vordert een beetje te irriteren. Belangrijkste reden hiervoor is dat deze structuur weinig toevoegt. De noodzaak is er vaak niet en hoe langer de film duurt hoe meer het op een vervelend stijltrucje gaat lijken. Gevolg is dat de vaart uit de film verdwijnt en dat de film nodeloos ingewikkeld wordt. Bovendien worden de subplotjes die uit deze vertelstructuur ontstaan niet altijd even nauw afgemaakt.
Wat uiteindelijk overblijft, is een film met uitstekende acteerprestaties, een prachtige soundtrack en een mooi eerbetoon aan Lumet in de vorm van een making of. Maar ook een film die het toch nét niet is. Dat is bijzonder jammer, want na het zien van Before the Devil Knows You’re Dead bekroop me het gevoel dat dit Lumets volgende meesterwerkje had kunnen zijn.

Bekijk de trailer

