We schrijven 1969. In de buurt van San Francisco worden twee geliefden neergeschoten en voor dood achtergelaten. Niet veel later rinkelt de telefoon van een naburig politiedepartement. Met narcistisch genoegen biecht een man het incident op en bekent eveneens een dubbele moord die hij een half jaar eerder pleegde. Zijn identiteit: onbekend.
Een maand later begint het verhaal van de geduchte moordenaar pas echt. Vanaf dan stuurt hij verschillende brieven met moordbekentenissen en gecodeerde raadsels naar verschillende dagbladen en de politie. In de jaren die volgen zou hij de media, een gedreven cartoonist en zelfs een aantal rechercheurs voor raadsels stellen. Zijn brieven en codetaal ondertekent hij steevast met de enige naam waarmee hij tot op de dag van vandaag bekend is: Zodiac.
Zijn zelfingenomen methode intrigeerde meerdere filmmakers, met als meest spraakmakende voorbeeld David Fincher. De gelauwerde regisseur heeft al enkele duistere thrillers op zijn naam staan, waarvan de hoogtepunten natuurlijk Se7en en Fight Club zijn. Maar ook in zijn interpretatie op de jacht naar Zodiac behoudt Fincher zijn donkere stijlkenmerk. Vooral de sfeer van San Francisco in de jaren 70 zet hij perfect neer. Zo perfect dat hij beticht werd van Stanley Kubrick-achtige trekjes.
Zo zijn de decors en kostuums wonderbaarlijk authentiek. Ook het gebruik van muziek en radio-uitzendingen uit de zeventiger jaren dragen bij aan de sfeerschets van dat decennium. Toch zag de filmische tovenaar zich genoodzaakt tot het gebruik van computergegenereerde beelden. Dit verbreekt van tijd tot tijd de magie van zijn tijdsprong, maar tijdens de speelduur van ruim 150 minuten zijn deze momenten hooguit sporadisch.
In de plot is een tweedeling aangebracht met in beide stukken aandacht voor de klopjacht op de Zodiac. De moorden zelf zijn dus in mindere mate van belang. In het eerste deel legt Fincher de nadruk op twee rechercheurs en misdaadjournalist Paul Avery. Die laatste wordt gespeeld door een immer uitstekende Robert Downey jr. Helaas is er minder ruimte voor zijn rol richting het tweede deel, net als voor de twee agenten. Ze staren zich allen zo blind op de zaak dat de waanzin lastig buiten de deur te houden wordt.
Het is dan aan Jake Gyllenhaal als de geobsedeerde amateuronderzoeker Robert Graysmith om het mysterie op te lossen. Oorspronkelijk is hij een sullige cartoonist bij dezelfde krant als waar Avery voor schrijft. Helaas lijkt ook hij te verdwalen op een wegennet van dode sporen, maar van opgeven wil hij niet weten. Graysmith schrijft daarom het boek ‘Zodiac’, waarop Fincher dit project losjes baseerde.
De toon van de film is bijzonder ingetogen voor een thriller. Velen haakten af vanwege een gebrek aan spanning en de lange speelduur. Toch rekt Fincher een onderhuids gevoel uit over de totale lengte zonder dat Zodiac langdradig wordt. Met het juiste verwachtingspatroon moet een eerste kijkbeurt garant staan voor beroering naarmate de drie hoofdlijnen dichterbij de ware identiteit van de moordenaar komen.
Wat betreft de dvd-uitgave niets dan lof: de in het originele doosje verpakte schijfjes hebben veel moois te bieden. De eerste bevat naast de film ook twee verschillende audiocommentaren: één met David Fincher en één met vooraanstaande cast- en crewleden. Op disc twee wordt er wordt een blik achter de schermen geworpen en worden de digitale effecten uitgelegd. Verder staan er twee recente documentaires op die de feiten van het moordonderzoek uiteenzetten.
Dat onderzoek kwam vaak nipt tot een einde, maar heeft nimmer tot een veroordeling geleid. De pompeuze houding van de moordenaar in combinatie met zijn mysterie levert gelukkig nog wel prima materiaal op voor verfilming. We moesten alleen even wachten tot Fincher dat eens extra benadrukte.
